{"id":81,"date":"2021-06-01T13:59:24","date_gmt":"2021-06-01T13:59:24","guid":{"rendered":"http:\/\/onurcaymaz.com\/?p=81"},"modified":"2021-06-01T14:29:45","modified_gmt":"2021-06-01T14:29:45","slug":"yasar-vs-orhan","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/2021\/06\/01\/yasar-vs-orhan\/","title":{"rendered":"Ya\u015far Kemal vs Orhan Pamuk"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"881\" height=\"300\" src=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/yo1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-92\" srcset=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/yo1.jpg 881w, http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/yo1-300x102.jpg 300w, http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/yo1-768x262.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 881px) 100vw, 881px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bak ba\u015ftan diyeyim sana, Kemal\u2019i okumay\u0131 Pamuk\u2019u okumaya tercih ederim, i\u00e7im s\u0131k\u0131l\u0131p dara d\u00fc\u015fsem Kemal sayfalar\u0131m var s\u0131\u011f\u0131nacak fakat her ikisine de rahat\u00e7a benim derim.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki neden b\u00f6yle \u201ctehlikeli\u201d bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131yorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc herkes bilse de kimse yapm\u0131yor, bilen de dillendirmiyor; o y\u00fczden. Madem herkes bilir, yazal\u0131m. Bu arada derdim kimseyi karalamak ya da \u00f6vmek de\u011fil; zaten onlar\u0131n imgeleri yan\u0131nda bu fakir kim ki! Sadece memleketin iki d\u00fcnya yazar\u0131n\u0131 kendimce kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ray\u0131m dedim. Buyur ba\u015fla:<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal, hayat\u0131 boyunca bildi\u011fi \u015feyleri anlatm\u0131\u015f, r\u00f6portajlar\u0131n\u0131 roman diye de\u011fil, r\u00f6portaj olarak yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Pamuk ise bilmediklerini roman yazmak yoluyla \u00f6\u011frenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal\u2019i okurken insani bir \u015feyler dokunur; balkona \u00e7\u0131kmak, sigara i\u00e7mek, biraz ara vermek isteyebilirsin, soluk solu\u011fad\u0131r metni. Pamuk \u00e7ok profesyoneldir; c\u00fcmleleri, kurdu\u011fu atmosfer kar\u015f\u0131s\u0131nda hayran kalabilirsin fakat kitap bitti\u011fi zaman sadece bitmi\u015ftir. Sana b\u00fcy\u00fcl\u00fc, \u00e2\u015f\u0131k, tutkulu bir ruh \u00fcflemez Pamuk. Kemal\u2019de bal\u0131k yedi\u011fin zaman denizi i\u00e7mi\u015f gibi olursun. A\u00e7\u0131lmak, y\u0131rtmak, a\u015fmak, d\u0131\u015far\u0131lara \u00e7\u0131k\u0131p delirmek, bir yerleri yakmak istersin. Pamuk\u2019ta iyi bir yemek yemi\u015f, iyi sevi\u015fmi\u015f, iyi \u015farap i\u00e7mi\u015f gibisindir. Biri bir \u015feye ba\u015flat\u0131r, di\u011feri bir yerde b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal\u2019in oyna\u015fan renkli \u0131\u015f\u0131klar\u0131 vard\u0131r, \u201ckirp diye kesilen\u201d sesleri; Pamuk\u2019unsa kullan\u0131\u015fl\u0131 bir karanl\u0131\u011f\u0131 bulunur&#8230; Kemal\u2019de yaylada yapraklar h\u0131\u015f\u0131rdar, Pamuk\u2019ta odandan izledi\u011fin manzara.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal\u2019in karakterlerini tan\u0131rs\u0131n, canl\u0131d\u0131rlar. Bildik d\u00fcnyadan bilmedi\u011fin \u015feyler aktar\u0131rlar. Kitaptan sonra da ya\u015far onlar. Pamuk\u2019un kahramanlar\u0131 sayfan\u0131n sonunda edebiyat\u0131n sonsuz tarihine kar\u0131\u015f\u0131r. Misal Celal Salik, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sadece Mevlana Celaleddin\u2019e bor\u00e7ludur, sayfalarda s\u00fcrer ya\u015fam\u0131. Abdi A\u011fa ise oradad\u0131r, sayfay\u0131 \u00e7evirirken bir yumruk \u00e7akacak olursun surat\u0131na. Deniz kasabas\u0131nda ya\u015fayan \u00e7ocuk Salih, kanl\u0131 canl\u0131d\u0131r, yanaklar\u0131ndan \u00f6pmek istersin, F\u00fcsun\u2019u d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp tahrik olma \u015fans\u0131n yoktur oysa.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal, roman\u0131 piyasaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda da konu\u015fur, ele\u015ftirir; Pamuk\u2019un konu\u015fmas\u0131n\u0131 genelde yeni romanlar\u0131na bor\u00e7lusundur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"571\" src=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Screen-Shot-2021-06-01-at-17.19.27-1024x571.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-93\" srcset=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Screen-Shot-2021-06-01-at-17.19.27-1024x571.png 1024w, http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Screen-Shot-2021-06-01-at-17.19.27-300x167.png 300w, http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Screen-Shot-2021-06-01-at-17.19.27-768x428.png 768w, http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Screen-Shot-2021-06-01-at-17.19.27-1536x857.png 1536w, http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Screen-Shot-2021-06-01-at-17.19.27.png 1588w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kemal T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin piridir&#8230; Pamuk\u2019un T\u00fcrk\u00e7e h\u00e2kimiyeti Kemal ile zor yan yana gelir. Dilinin ustas\u0131 olmadan Nobel alabilmi\u015f tek yazar Pamuk. Fakat kendisinin de Kara Kitap\u2019ta s\u00f6yledi\u011fi gibi: \u201cBuras\u0131 ne tuhaf bir \u00fclke, siz ne tuhaf okurlars\u0131n\u0131z&#8230;\u201d Bana Pamuk i\u00e7in \u015funu diyen yazar g\u00f6rd\u00fcm: \u201cDil kusuru var ama iyi okunuyor.\u201d Nesi okunuyor diye soruyorum. Yazd\u0131\u011f\u0131, diyor. \u201cNeyle yaz\u0131yor, dille de\u011fil mi\u201d diyorum. Olsun, diyor. Ya\u015far Kemal\u2019de \u00f6yle de\u011fildir i\u015fte.<br><br>Kemal&nbsp;<em>Tristram Shandy<\/em>\u2019yi bilmeyebilir, Pamuk bilir. Kemal&nbsp;<em>Finnegans Wake<\/em>\u2019i orijinal dilinde okuyamayabilir, Pamuk okumay\u0131 en az\u0131ndan denemi\u015ftir. Kemal Harvard\u2019da edebiyat dersleri veremeyebilir ama Pamuk vermi\u015ftir (ger\u00e7i Calvino\u2019nun&nbsp;<em>Amerika Dersleri&nbsp;<\/em>ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n,&nbsp;<em>Saf ve D\u00fc\u015f\u00fcnceli Romanc\u0131&nbsp;<\/em>neredeyse berbat gibidir). Kemal\u2019in, Pamuk\u2019un hatmetti\u011fi k\u00f6r Borges ile aras\u0131 naho\u015f olabilir. Fakat gel g\u00f6r ki bir g\u00f6z\u00fc k\u00f6r olan, Homeros gibi, Milton gibi, Kemal\u2019dir&#8230;<br><br>Kemal\u2019in trajedisi var, ac\u0131s\u0131 sahicidir, esmerdir. Pamuk ise, bak tekrar diyorum k\u00f6t\u00fc demek de\u011fildir bu, beyazd\u0131r. Kemal\u2019i Pendik\u2019te sabah b\u0131rak, kahveden kahveye girip masalarda sohbet ede ede inip ak\u015fam rak\u0131 i\u00e7er Kad\u0131k\u00f6y\u2019de; Pamuk\u2019un ise ilk tercihi biraz g\u00f6zlem \u00e7al\u0131\u015fmak ya da taksi \u00e7evirip odas\u0131na d\u00f6nmek olabilir. Taksi d\u00f6nen bir \u015fey midir, neden \u00e7evrilir, Kemal hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmez, Pamuk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<br><br>Kemal \u015fansl\u0131 do\u011fmam\u0131\u015ft\u0131r; i\u00e7 g\u00f6mle\u011fine dikili bozuk paralarla 28 ya\u015f\u0131nda geldi\u011fi \u0130stanbul, Pamuk\u2019un zaten do\u011fdu\u011fu \u015fehirdir. Kemal orta \u00fc\u00e7ten matematik y\u00fcz\u00fcnden terk, Pamuk m\u00fchendislik okumu\u015f, matematik bilir. Kemal konar g\u00f6\u00e7er, Pamuk yerle\u015fiktir. Kemal k\u00f6yl\u00fc, Pamuk d\u00fcnya vatanda\u015f\u0131d\u0131r; \u00fcstelik her ikisi de nefistir, en beteri kasabal\u0131l\u0131kt\u0131r: K\u00f6yl\u00fc, do\u011fay\u0131 bilir, insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc; d\u00fcnya vatanda\u015f\u0131 \u015fehri, metropol\u00fc&#8230; Kasabal\u0131ysa \u00e7\u0131kmazdad\u0131r, k\u00f6yl\u00fcden de \u015fehirliden de nefret eder.<br><br>Pamuk\u2019un kitaplar\u0131 hapishanelerde \u201cbelki\u201d okunurken Kemal\u2019in kitaplar\u0131 \u201ckesin\u201d okunur.<br><br>Kemal\u2019in davalar\u0131 her zaman Avrupa\u2019da haber olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun b\u00f6ylesi ba\u011flant\u0131lar\u0131 s\u00fcrekli el alt\u0131nda de\u011fildir.<br><br>Bir keresinde Ferhan \u015eensoy daktilosuyla birlikte bir otele atar kapa\u011f\u0131. Yaz\u0131 yazacak. Gece ikide ba\u015flar, be\u015fe kadar \u015fakada \u015fukada gider. Sabah be\u015f bu\u00e7ukta girer yata\u011fa. Tam uyuyacak, alt kattan ba\u015flar bu kez; \u015f\u0131k\u0131r da \u015f\u0131k\u0131r&#8230; Bu sefer de o uyuyamayacakt\u0131r: Sabah kahvalt\u0131 salonunda kahve aran\u0131rken alt kattaki kom\u015fusunun Ya\u015far Kemal oldu\u011funu fark edecektir. Usta, Ferhan\u2019a yana\u015farak g\u00fcrler: \u201cSen miydin ulan! O saatte yaz\u0131 m\u0131 yaz\u0131l\u0131r o\u011flum, erken kalk\u0131p yaz&#8230;\u201d Pamuk\u2019un ise \u00e7al\u0131\u015fma evi vard\u0131r.<br><br>Kemal sadece sa\u011fc\u0131lar taraf\u0131ndan vatan hainli\u011fiyle su\u00e7lan\u0131r; Pamuk hem sa\u011fc\u0131lar hem solcular.<br><br>Kemal y\u00fcksek sesli, Pamuk sayg\u0131l\u0131; Kemal kom\u00fcnist, Pamuk de\u011fil.<br><br>G\u00f6zlerini kapat, Kemal\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131 yerleri g\u00f6r; Pamuk\u2019ta bu durum biraz zor; birka\u00e7 kitap daha yazmas\u0131 gerekebilir. \u0130yi yazarda bu \u015fart m\u0131, tabii ki de\u011fil; kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131yorum. Yoksa&nbsp;<em>Al G\u00f6z\u00fcm Seyreyle Salih&nbsp;<\/em>de ba\u015fyap\u0131t,&nbsp;<em>Kara Kitap&nbsp;<\/em>da&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal\u2019in hi\u00e7bir kahraman\u0131, ortaokulda giydi\u011fi ceketi, k\u0131z istemeye giderken, yirmi be\u015f ya\u015f\u0131nda giyemez. Kemal\u2019in hi\u00e7bir kahraman\u0131 sabaha kadar otuz bir \u00e7ekemez; \u00e7\u00fcnk\u00fc sabaha kadar, o kadar\u0131 da \u201c\u00e7ekilmez\u201d, adam \u00f6l\u00fcr. Ama Pamuk\u2019ta bu t\u00fcr \u015feyler olabilir.<br><br>Kemal ayn\u0131 Tolstoy, Nabokov gibi Nobelsiz, Pamuk ise Soljenitsin gibi Nobelli. Ama T\u00fcrkiye k\u00f6t\u00fcc\u00fcl bir \u00fclke oldu\u011fu i\u00e7in bir \u201cyazar\u0131m\u0131z\u201d Nobel ald\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fka yazarlar\u0131m\u0131z hakk\u0131nda imza toplay\u0131p ona hain diyebilir.<br><br>\u0130kisi de \u00f6mr\u00fc boyunca tek kitap yazd\u0131, ikisinden de \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frendim, te\u015fekk\u00fcr ederim.<br><br>Bu arada ikisi de \u00f6lmemi\u015ftir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bak ba\u015ftan diyeyim sana, Kemal\u2019i okumay\u0131 Pamuk\u2019u okumaya tercih ederim, i\u00e7im s\u0131k\u0131l\u0131p dara d\u00fc\u015fsem Kemal sayfalar\u0131m var s\u0131\u011f\u0131nacak fakat her ikisine de rahat\u00e7a benim derim. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2929,"featured_media":95,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-81","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bazi-seyler"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2929"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94,"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81\/revisions\/94"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}