{"id":165,"date":"2021-06-02T11:02:18","date_gmt":"2021-06-02T11:02:18","guid":{"rendered":"http:\/\/onurcaymaz.com\/?p=165"},"modified":"2021-06-02T14:20:44","modified_gmt":"2021-06-02T14:20:44","slug":"kutuphaneler-kayip-cennet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/2021\/06\/02\/kutuphaneler-kayip-cennet\/","title":{"rendered":"K\u00fct\u00fcphaneler: Kay\u0131p Cennet"},"content":{"rendered":"\n<p>Hayat\u0131ma dair, t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m \u015feylerden biri de defterimin istendi\u011fi o dakika; g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnde. S\u0131n\u0131f\u0131n gri duvar\u0131na as\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcslerin yan\u0131ndan sesleniyordu \u00f6\u011fretmen. Devlet dairelerinin arapsabunu, tala\u015f kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 kederli kokusunu oradaym\u0131\u015f gibi duyuyorum. Belki sesler bo\u011fuk, ge\u00e7mi\u015ften yank\u0131lan\u0131yor fakat hepsi d\u00fcn gibi. Urdu dilinde d\u00fcn ile yar\u0131n kavramlar\u0131n\u0131 tek kelime kar\u015f\u0131lar, \u00f6nemli olan \u015fimdi demek ki sadece.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama yine de ge\u00e7mi\u015fe uzanay\u0131m hele. Ortaokulun ilk y\u0131l\u0131. En arkada oturuyorum, sesleniyor \u00f6\u011fretmen, defterimi istiyor, bo\u015f sayfay\u0131 a\u00e7\u0131p yaz\u0131yor. Heyecan&#8230; Ara\u015ft\u0131rma konusuymu\u015f. Evde yeterince kitab\u0131m yok; neyi, nereden ara\u015ft\u0131raca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum. Kulland\u0131\u011f\u0131 dolmakalem pek \u015f\u0131k. K\u0131rtasiye malzemesine, kitaba, k\u00e2\u011f\u0131da a\u015fk\u0131m eski demek; Necatigil\u2019in \u015fiirinden: \u201cGelmiyorsa bir \u015feyler, \u00e7ocukluktan ge\u00e7erek&#8230;\u201d Karma\u015f\u0131k yaz\u0131s\u0131n\u0131 okumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum, harfleri ya\u015fl\u0131 \u00f6\u011fretmenimin; \u00e7izgiler olgun. Al\u00e2eddin Keykubat diye not d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, kimdi bu!<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fct\u00fcphaneye gidip ara\u015ft\u0131racaks\u0131n, diyor tatl\u0131 sert. K\u00fct\u00fcphane mi! Ad\u0131n\u0131 duysam da gitmi\u015fli\u011fim yok hen\u00fcz. Kitaplar hanesi demek. Kut\u00fcb, \u00e7o\u011fulu kitab\u0131n. Mektup, mektep, katip hep ayn\u0131 k\u00f6k. Ktb k\u00f6k\u00fcn\u00fcn bir anlam\u0131 da ba\u011flamak, diki\u015f dikmek. Yani insan yaz\u0131lardan, yaz\u0131lanlardan, kitaplardan \u00f6\u011frendi\u011fini ba\u011flar kendine, toplar hayat\u0131nda ve de\u011fi\u015fir zamanla. Bilmek, mutsuz etse de de\u011fi\u015ftirir. Bildik\u00e7e, kut\u00fcb ile donand\u0131k\u00e7a bilge olunur. Hani \u00e7ok tan\u0131d\u0131k \u00fc\u00e7ler, yediler, k\u0131rklar var ya; hi\u00e7 merak etmedin mi neden birler yok diye: Birler, bilgelerdir i\u015fte&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6devimi al\u0131p ko\u015fuyorum eve; bizimkilerin bildi\u011fi k\u00fct\u00fcphane var m\u0131d\u0131r? \u00c7ocukken insan, ailesinin her \u015feyi bildi\u011fini san\u0131yor. Oysa akrabadan biri kitap\u00e7\u0131, yazar, akademisyen vesaire de\u011filse az bilinir k\u00fct\u00fcphane. En az\u0131ndan bizde, en az\u0131ndan b\u00f6yleydi \u00e7ocukluk hik\u00e2yemde. S\u0131radan orta s\u0131n\u0131f ailenin kitaplarla ili\u015fkisi ne kadar derinden kurulabilir ki&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Yine de annem, Taksim taraf\u0131nda bir k\u00fct\u00fcphane hat\u0131rl\u0131yordu. Hemen \u00f6n\u00fcnden Sar\u0131yer minib\u00fcsleri kalkar, \u00f6yle sorarsan g\u00f6sterirler, demi\u015fti. Galiba Atat\u00fcrk Kitapl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fc, durak y\u00fcz\u00fcnden tela\u015fl\u0131yd\u0131 hep; yoksa \u00f6yle ah\u0131m \u015fah\u0131 okur kalabal\u0131\u011f\u0131na denk gelmedim hi\u00e7. Halbuki iki ad\u0131m \u00f6tede Taksim Meydan\u0131 insanla kayna\u015f\u0131r, g\u00fcn\u00fcn her saati dolar ta\u015fard\u0131. Okumak yaln\u0131zl\u0131kt\u0131 i\u015fte, kitap, kitaplar sessizlik, kimsesizlikti.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131llar sonra <em>S\u0131f\u0131r<\/em> i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yapmaya gittim s\u00f6z etti\u011fim kitapl\u0131\u011fa. \u0130nternet paral\u0131yd\u0131, i\u00e7erdeki g\u00f6revlilerin kitapla ili\u015fkisi kendilerinden menkul, \u00e7ocuklu\u011fumdan a\u011fa\u00e7lar i\u00e7inde hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m g\u00fczelim Bo\u011faz manzaras\u0131ysa \u00e7oktan terk etmi\u015fti \u015fehri; art\u0131k kay\u0131p cennetti k\u00fct\u00fcphane. Oysa \u0130stanbul\u2019un ke\u015fmeke\u015finde sayfalardan \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f inceliklerdi hepsi. \u00c7ocukken bildi\u011fim tek k\u00fct\u00fcphaneydi Atat\u00fcrk Kitapl\u0131\u011f\u0131; Ninova\u2019dan haberim yoktu hen\u00fcz!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/nin.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-166\" width=\"567\" height=\"321\" srcset=\"https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/nin.jpg 500w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/nin-300x170.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 567px) 100vw, 567px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ninova: Asur devletinin ba\u015fkenti. Bug\u00fcnk\u00fc Musul\u2019un g\u00fcneyi; \u015fimdiki ad\u0131 Koyuncuk. Mezopotamya\u2019da tarihin ilk k\u00fct\u00fcphanesinin, \u0130mparator Asurbanipal taraf\u0131ndan kuruldu\u011fu yer. Ortado\u011fu\u2019nun t\u00fcm kil tabletleri toplanm\u0131\u015ft\u0131. Yirmi be\u015f bin civar\u0131nda dok\u00fcman. Kim bilir nas\u0131l b\u00fcy\u00fcl\u00fc mek\u00e2n! Konu\u015ftuklar\u0131 dilden bir \u015fey anlamad\u0131\u011f\u0131n halde tabletleri g\u00f6r\u00fcyorsun, ellerin titremekte heyecandan! D\u00fc\u015f\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Ninova, Medler ile Asurlar\u0131n sava\u015flar\u0131 sonucunda M\u00d6 614\u2019te yerle bir edilmi\u015f. Fakat k\u00fct\u00fcphanedeki tabletlere zarar verilmemi\u015f. Zira bug\u00fcn G\u0131lgam\u0131\u015f Destan\u0131, Hammurabi Kanunlar\u0131 hatta eski tufanlara ait bildiklerimiz, o g\u00fcn\u00fcn sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n hat\u0131raya sayg\u0131s\u0131ndan&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok sonra, on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Austen Henry Layard adl\u0131 arkada\u015f, kutsal kitapta b\u00f6lgenin ad\u0131 \u00e7ok ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yapmak \u00fczere yola d\u00fc\u015ferek \u0130ngiliz b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Sir Stratford Canning\u2019in parac\u0131klar\u0131 sayesinde Asur\u2019un bir\u00e7ok eserini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131p kibarca s\u00f6yleyeyim, \u201ckorumaya almak amac\u0131yla\u201d British Museum\u2019a \u201cg\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u201d. Geriye kalan tabletler, kal\u0131nt\u0131lar ve hayatlar da ABD\u2019nin Irak i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda, hi\u00e7bir \u015feyi satmaktan \u00e7ekinmeyen kimileri taraf\u0131ndan Ba\u011fdat M\u00fczesi\u2019nden \u00e7al\u0131n\u0131p Bat\u0131\u2019ya pe\u015fke\u015f \u00e7ekilir. Ge\u00e7elim efendim; uygar d\u00fcnya b\u00f6yledir!<\/p>\n\n\n\n<p>Atat\u00fcrk Kitapl\u0131\u011f\u0131\u2019ndayd\u0131m i\u015fte, Al\u00e2eddin Keykubat\u2019tan bana ne, \u00f6n\u00fcmde kim bilir kimin roman\u0131&#8230; Kafam\u0131 okudu\u011fum sayfadan kald\u0131r\u0131r, \u00fczerinde pul pul oyna\u015fan g\u00fcne\u015f paralar\u0131yla denizi g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm. K\u00fct\u00fcphanelerden s\u00f6z a\u00e7t\u0131m; cenneti d\u00fcnya kadar b\u00fcy\u00fck bir k\u00fct\u00fcphane olarak hayal eden, \u201cben ya\u015famad\u0131m, okudum\u201d diyen Borges \u00f6mr\u00fc boyunca bu h\u00fclyayla yaz\u0131p ya\u015fad\u0131; kitaplardan, anlat\u0131lardan, efsanelerden beslendi. \u00dcstelik kendisi de k\u00fct\u00fcphanecilik yapt\u0131 bir d\u00f6nem. Fakat otuz be\u015f ya\u015f\u0131nda iki y\u00fcz elli binden fazla kitab\u0131n aras\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 o kutlu vakitte art\u0131k k\u00f6r olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Hayat!<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da and\u0131m, insan\u0131m\u0131z ya\u015f al\u0131p okul &#8211; \u00f6dev y\u0131llar\u0131n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131k\u00e7a ba\u011f\u0131n\u0131 kopar\u0131r k\u00fct\u00fcphanelerle. Ancak kimi \u00fccra yerlerde sevgililer, pastanede, kafede tan\u0131d\u0131klarla kar\u015f\u0131la\u015fmadan bulu\u015fmak i\u00e7in se\u00e7er k\u00fct\u00fcphaneleri. Zaten bizde okumak, genelde \u00e7ocukken yap\u0131lan i\u015ftir. Koca adamlar\u0131n kitapla defterle, k\u00e2\u011f\u0131t kalemle ne i\u015fi olur! Ara s\u0131ra yarg\u0131m\u0131z, ceza olarak kimi su\u00e7lulara g\u00fcn\u00fcn belli saatlerini \u201ck\u00fct\u00fcphanede ge\u00e7irme hapsi\u201d verir. Su\u00e7 i\u015flesem, b\u00f6ylesi cezalar\u0131n ba\u015f\u0131m\u0131n \u00fczerinde yeri var.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelgelelim fazla k\u00fct\u00fcphanemiz yok; Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerle fark\u0131m\u0131z\u0131, okurluk \u00fczerinden a\u00e7\u0131klayan say\u0131lar\u0131 sevmem. \u0130statistik, her durumu a\u00e7\u0131klayacak diye kural yok&#8230; Ama bilgi olsun, T\u00fcrkiye\u2019de en \u00e7ok k\u00fct\u00fcphane \u0130stanbul ve Ankara\u2019da. \u0130stanbul an\u0131ld\u0131, Ankara\u2019y\u0131 es ge\u00e7emem. Ba\u015fkentin k\u00f6kl\u00fc k\u00fct\u00fcphaneleri var. S\u0131hhiye\u2019de T\u00fcrk Tarih Kurumu, Kavakl\u0131dere\u2019de T\u00fcrk Dil Kurumu, Bah\u00e7elievler Son Durak\u2019ta Milli K\u00fct\u00fcphane; yan\u0131 s\u0131ra Bilkent \u00dcniversitesi Merkez Kamp\u00fcs ve T\u00fcbitak k\u00fct\u00fcphaneleri&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>En \u00f6nemlisi hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Adnan \u00d6t\u00fcken taraf\u0131ndan kurulan, d\u00fcnyan\u0131n en gen\u00e7 resmi devlet k\u00fct\u00fcphanelerinden: Milli K\u00fct\u00fcphane. Ne zaman ki s\u0131nav d\u00f6nemidir, kap\u0131s\u0131nda uzun kuyruklar&#8230; Burada iki adet \u00e7al\u0131\u015fma salonu var. Genel salon denen b\u00fcy\u00fck alan, bir de Adnan \u00d6t\u00fcken Salonu; cevherindeki ya\u015fam\u0131 var eden mek\u00e2nlardan biridir, dikkat isterim: Burada zaman, mek\u00e2n\u0131n kendi ruhundaki zamand\u0131r, oradan ak\u0131p gider. M\u00fcdavimlerinin tan\u0131\u015f oldu\u011fu, selamla\u015ft\u0131\u011f\u0131, g\u00fcndeli\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda akan ya\u015fam alan\u0131. \u0130kinci salon, di\u011ferine g\u00f6re so\u011fuk, tenha; nefistir manzaras\u0131! Hayal et hele, ak\u015fam olmu\u015f, hafif gri Ankara\u2019n\u0131n sar\u0131 \u0131\u015f\u0131klar\u0131 yanm\u0131\u015f, d\u0131\u015farda belki kar, masa lambas\u0131 a\u00e7\u0131k, her masada sencileyin yaln\u0131zlar ders \u00e7al\u0131\u015fmakta. Delice, kayg\u0131s\u0131z ders \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnleri hat\u0131rlamak iyi geliyor, \u00f6zl\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Konuya zor odaklananlar i\u00e7in k\u00fct\u00fcphane ortam\u0131 epey faydal\u0131 diye not d\u00fc\u015feyim. S\u0131cak evde, kararm\u0131\u015f odada her zaman tek ba\u015f\u0131na ders \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaz; t\u00fcrl\u00fc \u015fey \u00e7eler insan\u0131n akl\u0131n\u0131. Fakat y\u00fczlerce ki\u015finin ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 o yaln\u0131zl\u0131kta, kusursuzlu\u011fu, sessizli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fct\u00fcphane, kederi, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya kadar bilgiyle modern insan i\u00e7in halen ka\u00e7\u0131\u015f, halen soluklanmak i\u00e7in bir alan. \u0130yi ki var.<\/p>\n\n\n\n<p>Ey okur, bitir yaz\u0131y\u0131 da kalk git k\u00fct\u00fcphaneye&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu metin, <a href=\"https:\/\/www.odakitap.com\/soyle-juliet-sana-ne-yaptim-kitabi-onur-caymaz\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">S\u00f6yle Juliet Sana Ne Yapt\u0131m<\/a>&#8216;da bulunuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hayat\u0131ma dair, t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m \u015feylerden biri de defterimin istendi\u011fi o dakika; g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnde. S\u0131n\u0131f\u0131n gri duvar\u0131na as\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcslerin yan\u0131ndan sesleniyordu \u00f6\u011fretmen. Devlet dairelerinin arapsabunu, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2929,"featured_media":167,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[20,10,18,19,11,16,15,17,21],"class_list":["post-165","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bazi-seyler","tag-ankara","tag-deneme","tag-kitap","tag-kitaplik","tag-kirmizi-kedi","tag-kutuphane","tag-ninova","tag-siir","tag-soyle-juliet-sana-ne-yaptim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2929"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":168,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165\/revisions\/168"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}