{"id":191,"date":"2021-06-30T13:43:15","date_gmt":"2021-06-30T13:43:15","guid":{"rendered":"http:\/\/onurcaymaz.com\/?p=191"},"modified":"2021-06-30T14:02:19","modified_gmt":"2021-06-30T14:02:19","slug":"ismail","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/2021\/06\/30\/ismail\/","title":{"rendered":"\u0130smail!"},"content":{"rendered":"\n<p>O nefis roman\u0131 okumu\u015f muydun? Az bilinen iyi kitaplardan; \u00e7ok de\u011fil ama uzun s\u00fcre, y\u00fcz y\u0131llarca satar! Ta\u015fl\u0131 telefon kab\u0131 da pazarlayan zincir kitap ma\u011fazalar\u0131nda kap\u0131 giri\u015flerine konmaz hi\u00e7 bunlar. Hi\u00e7bir yay\u0131nevi, bunlar gibi kitaplar i\u00e7in \u00e7ok satanlar reyonlar\u0131n\u0131 kiralamaz. Sen o \u00e7ok satanlar\u0131n hepsinin ger\u00e7ekten satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordun. Baz\u0131lar\u0131 o kap\u0131 \u00f6nlerine \u00fccretli konuyor ki sen de \u00e7ok satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp alas\u0131n. \u015eimdilerde yeni bir \u201cpazarlama\u201d modam\u0131z daha \u00e7\u0131kt\u0131. Yeniden sat\u0131ls\u0131n diye finalini de\u011fi\u015ftiriyorlar b\u00f6ylesi \u00e7ok okur bulan kitaplar\u0131n. Cemal S\u00fcreya bu tip okuyucular hakk\u0131nda \u00e7ok g\u00fczel \u015feyler demi\u015ftir, anmayaca\u011f\u0131m burada. Arayan bulur. \u00c7ok me\u015fhur yazarlar\u0131n kimi romanlar\u0131na daha \u00e7ok, hep \u00e7ok sats\u0131n diye b\u00f6yle \u015fekiller yap\u0131ladursun, k\u00f6t\u00fc edebiyat\u0131 ge\u00e7ip ger\u00e7ek edebiyata gelelim; iyi okur, m\u00fckemmel kitaplarla ya\u015far, orta seviyeyle idare etmez. Moby Dick\u2019ten s\u00f6z a\u00e7aca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"320\" height=\"471\" src=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/mb.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-192\" srcset=\"https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/mb.jpg 320w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/mb-204x300.jpg 204w\" sizes=\"auto, (max-width: 320px) 100vw, 320px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bana \u0130shmael deyin diye ba\u015fl\u0131yordu hat\u0131rla. \u0130smail diyor yani asl\u0131nda&#8230; D\u00fcnyan\u0131n en iyi romanlar\u0131ndan biridir Moby Dick&#8230; Kaptan Ahab, m\u00fcrettebat\u0131yla birlikte kitaba ad\u0131n\u0131 veren balinay\u0131 alt etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r sayfalar boyunca. Herman Melville bir ansiklopediyle sinema perdesi aras\u0131nda gezinir gibidir b\u00f6l\u00fcmler aras\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p>Hop! Dur hele. Balina dedik. Tuhaf kelime. Bizde ilk 1863\u2019te Mecmua-i F\u00fcnun dergisinde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olacak. Eski say\u0131l\u0131r demek. \u0130talyancas\u0131 da balina&#8230; Balenli sutyen denilen o tuhaf \u201c\u015fey\u201dde de var balina. Mecazen var demek istiyorum yani. Sutyenin kenar\u0131na d\u00f6\u015fenmi\u015f balen, balina kemi\u011finden \u00fcretilir. Latincesi balaena. Ph\u00e1llaina der en eski denizci milletlerden olan Yunanlar! Eski denizci olabilirler ama Mavi Vatan\u2019da top bizde, kusura bakmas\u0131nlar. Hint Avrupa dillerindeki balonla da ilgisi var, \u015fi\u015fmek, kabarmak demek; balina da kocaman ya!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/mecmuai-funun.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-193\" width=\"479\" height=\"712\" srcset=\"https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/mecmuai-funun.jpeg 538w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/mecmuai-funun-202x300.jpeg 202w\" sizes=\"auto, (max-width: 479px) 100vw, 479px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Moby Dick\u2019e d\u00f6neyim. Ser\u00fcven asl\u0131nda \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, ayd\u0131nlanmay\u0131 araman\u0131n da ser\u00fcvenidir. Ne ilgisi var diyeceksin, deme! Zira bu balina, eti i\u00e7in avlanan bir hayvan de\u011fil, pe\u015finde gezilmesinin sebebi ya\u011f\u0131d\u0131r o y\u0131llarda. I\u015f\u0131\u011fa kavu\u015fmak i\u00e7in yak\u0131labilecek issiz ve en kaliteli ya\u011f, havagaz\u0131 ve elektrik bulunana kadar hep bu yolla elde edilmi\u015ftir. Melville de bir tuhaf adam zaten. Hem Katip Bartleby ile ofiste ge\u00e7en ilk roman\u0131 yazm\u0131\u015f hem de Moby Dick ile ilk olmasa da ba\u015fyap\u0131t seviyesindeki bir deniz \u2013 bal\u0131k roman\u0131na imza atm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn de ofis \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck dile\u011fi, bir k\u0131y\u0131 kasabas\u0131na yerle\u015fip bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yapmak de\u011fil midir!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Moby_Dick_final_chase.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-194\" width=\"527\" height=\"829\" srcset=\"https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Moby_Dick_final_chase.jpg 585w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Moby_Dick_final_chase-191x300.jpg 191w\" sizes=\"auto, (max-width: 527px) 100vw, 527px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kaptan Ahab, bir av s\u0131ras\u0131nda baca\u011f\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f ve buna sebep olan\u00a0balinayla hesapla\u015fmak istemektedir. B\u00fct\u00fcn iyi kitaplarda bir hesapla\u015fma vard\u0131r zaten. Bu ama\u00e7 do\u011frultusunda da karartm\u0131\u015ft\u0131r g\u00f6z\u00fcn\u00fc. Tabii burada bizim balina do\u011fay\u0131 simgeler asl\u0131nda. Bir insan\u0131n, ayd\u0131nlanma yoluna \u00e7\u0131k\u0131p do\u011fay\u0131 alt etme iste\u011fi&#8230; Sava\u015f\u0131 do\u011fa kazanacak, Ahab sulara g\u00f6m\u00fclecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc der Melville, do\u011fa insandan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Bunu bug\u00fcn de g\u00f6rm\u00fcyor muyuz? Do\u011fa en b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011fretmen. Aman burada da dur! Do\u011fa kelimesi T\u00fcrk\u00e7e, do\u011furmaktan, do\u011fmaktan geliyor. Ona Do\u011fa Ana denmesinin bir sebebi de bu do\u011furma eylemi zaten. Kendili\u011finden var olan \u015feylerin b\u00fct\u00fcn\u00fc demektir do\u011fa&#8230; Arap\u00e7as\u0131 tabiat&#8230; Buradaki tab\u2019\u0131n m\u00fch\u00fcr ve damgayla ili\u015fkili oldu\u011funa dikkat. Var olursun ve \u00fcst\u00fcnde kendili\u011finden var edilmi\u015f \u015feylerin damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rs\u0131n. Peki ya \u0130smail? Roman\u0131n di\u011fer kahraman\u0131, anlat\u0131c\u0131s\u0131&#8230; Ya da \u0130shmael? Neden Melville kitaba \u201cbana \u0130shmael deyin\u201d diye ba\u015flam\u0131\u015f? Bu ki\u015finin ad\u0131 ger\u00e7ekten \u0130smail mi, yoksa kendini yetim kalan \u0130smail peygambere mi benzetiyor? \u00d6yle ya, do\u011frudan benim ad\u0131m \u0130smail demiyor, beni \u0130smail diye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n, \u00f6yle deyin bana diyor<\/p>\n\n\n\n<p>Hik\u00e2ye, bilindik hik\u00e2ye. \u0130brahim, kar\u0131s\u0131 Sarah ve cariyesi Hacer var. Sarah, Hacer\u2019i k\u0131skan\u0131r, karn\u0131 burnundayken \u0130brahim\u2019in onu kovmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Tevrat\u2019taki ayet de a\u00e7\u0131kt\u0131r: \u201c\u0130\u015fte hamilesin, bir o\u011flun olacak, ad\u0131n\u0131 \u0130smail koyacaks\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rab s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7indeki yakar\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u015fitti.\u201d Zaten \u0130branice Yi\u015fm\u00e2\u2019\u00eal, Tanr\u0131 i\u015fitir demektir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"676\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/ishamel-676x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-195\" srcset=\"https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/ishamel-676x1024.jpg 676w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/ishamel-198x300.jpg 198w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/ishamel-768x1163.jpg 768w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/ishamel-1015x1536.jpg 1015w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/ishamel-1353x2048.jpg 1353w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/ishamel-scaled.jpg 1691w\" sizes=\"auto, (max-width: 676px) 100vw, 676px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Moby Dick\u2019in anlat\u0131c\u0131s\u0131 bu \u00e7ocuk da yetimdir. D\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm yetimleri, kovulmu\u015flar\u0131 saklan\u0131r \u0130smail\u2019de. Namaz k\u0131larken s\u00f6ylenen \u201csemi Allah\u2019\u00fc limen hamideh\u201d ifadesinin hecelerine bak\u0131l\u0131rsa \u0130smail esintisi hissedilir zaten hafif\u00e7e. Bu ifade de \u201cAllah onu hamd edeni i\u015fitir\u201d anlam\u0131na gelir. Semi &#8211; \u0130sma, \u0130branice ad \u2013 isim kelimesiyle akrabal\u0131k kuruyor. Bu \u0130sma, Arap\u00e7ada da Esma diye g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki ya esma ile sema aras\u0131ndaki yak\u0131nl\u0131k? Sema, \u00fcst demektir, \u00fcstte olan gibi. Bizde en \u00e7ok g\u00f6ky\u00fcz\u00fc anlam\u0131ndad\u0131r kendisi. Araplar evin dam\u0131na sema der. Bir ba\u015fka anlam\u0131 g\u00f6kten ya\u011fan rahmet, bereket. Sema\u2019n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc S\u00fcmeyye de bu durumda g\u00f6kten ya\u011fan k\u00fc\u00e7\u00fck rahmet oluyor&#8230; Harflerinin aras\u0131nda ya\u011fmur damlalar\u0131 var bu u\u00e7u\u015fan ismin. Mevlevi dervi\u015flerinin yapt\u0131\u011f\u0131 ayine sema denir. Asl\u0131nda dinleti demek, \u0130smail\u2019deki i\u015fitti anlam\u0131n\u0131 hat\u0131rla! Alaturka musikide de semai usul\u00fc var zaten. Kim bilir belki de i\u015fitti\u011fini \u00e7almak demek. Peki, \u0130smail denince fakirin akl\u0131na \u00f6nce ne geliyor, onu diyeyim sonunda. Bir kere \u015eah \u0130smail var, Hatayi mahlas\u0131yla bilinen b\u00fcy\u00fck \u015fair. Hani liselerde, ha bak o da k\u00fcpe tak\u0131yormu\u015f mevzular\u0131 \u00e7\u0131karan \u00fcnl\u00fc portredeki ki\u015fi Yavuz Sultan Selim de\u011fil, onun ezeli rakibi \u015eah \u0130smail\u2019dir. Hem o me\u015fhur t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn de kayna\u011f\u0131d\u0131r bu \u0130smail: \u201cG\u00fclden terazi yaparlar \/ G\u00fcl\u00fc g\u00fcl ile tartarlar \/ G\u00fcl al\u0131rlar g\u00fcl satarlar \/ \u00c7ar\u015f\u0131 pazar\u0131 g\u00fcld\u00fcr g\u00fcl&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/sah-ismail.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-196\" width=\"354\" height=\"554\" srcset=\"https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/sah-ismail.jpg 390w, https:\/\/onurcaymaz.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/sah-ismail-191x300.jpg 191w\" sizes=\"auto, (max-width: 354px) 100vw, 354px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tabii Ferhan \u015eensoy ustam\u0131z\u0131n o nefis Varsayal\u0131m \u0130smail\u2019ini unutmamal\u0131. T\u00fcrk dizi tarihinin bence en ba\u015far\u0131l\u0131 yap\u0131mlar\u0131ndan biridir. Giri\u015f \u015fark\u0131s\u0131 ne g\u00fczeldi: Var olmakt\u0131r benim i\u015fim, ba\u015fka i\u015f istemem, diye ba\u015flard\u0131 b\u00fcy\u00fck usta \u015eensoy. Var olurken \u00fcst\u00fcm\u00fcze vurulan m\u00fch\u00fcr, tab. Var olmak, tabiat<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O nefis roman\u0131 okumu\u015f muydun? Az bilinen iyi kitaplardan; \u00e7ok de\u011fil ama uzun s\u00fcre, y\u00fcz y\u0131llarca satar! Ta\u015fl\u0131 telefon kab\u0131 da pazarlayan zincir kitap ma\u011fazalar\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2929,"featured_media":195,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-191","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bazi-seyler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2929"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":197,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions\/197"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/onurcaymaz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}